4. Kiểm định & nghiệm thu hệ thống HVAC theo tiêu chuẩn (IQ – OQ – PQ)

Sau khi hoàn thành lắp đặt, hệ thống HVAC phải trải qua quy trình kiểm định – nghiệm thu theo ba cấp độ IQ, OQ và PQ nhằm đảm bảo hệ thống đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, vận hành ổn định và đạt chuẩn phòng sạch. Đây là bước bắt buộc trước khi doanh nghiệp xin chứng nhận GMP hoặc ISO 14644.

4.1. IQ – Installation Qualification (Thẩm định lắp đặt)

Giai đoạn IQ tập trung kiểm tra toàn bộ hạng mục lắp đặt để xác nhận rằng hệ thống đã được thi công đúng thiết kế và đúng tiêu chuẩn. Nội dung đánh giá gồm:

• Đối chiếu thiết bị thực tế với danh mục thiết bị được phê duyệt.

• Kiểm tra vị trí lắp đặt AHU, PAU, FFU, ống gió, cảm biến, tủ điều khiển…

• Rà soát vật liệu, chủng loại, thông số kỹ thuật theo hồ sơ thiết kế và tiêu chuẩn HVAC/phòng sạch.

4.2. OQ – Operational Qualification (Thẩm định vận hành)

Ở giai đoạn này, hệ thống HVAC được chạy thử để xác nhận rằng mọi thiết bị hoạt động đúng chức năng và đạt thông số kỹ thuật theo thiết kế. Các mục kiểm tra bao gồm:

• Lưu lượng và tốc độ gió tại các miệng cấp – hồi.

• Nhiệt độ và độ ẩm trong từng phòng theo yêu cầu công nghệ.

• Chênh áp giữa các phòng để đảm bảo hướng dòng khí và ngăn nhiễm chéo.

• Độ kín của lọc HEPA, kiểm tra rò rỉ theo tiêu chuẩn ISO/EN 1822.

• Hiệu suất hoạt động của quạt, động cơ, điều khiển và cảm biến.

4.3. PQ – Performance Qualification (Thẩm định hiệu suất)

PQ đánh giá khả năng hoạt động tổng thể của hệ thống trong điều kiện sản xuất thực tế. Giai đoạn này nhằm xác nhận rằng:

• Cấp độ sạch đạt tiêu chuẩn ISO 14644 (đếm hạt bụi).

• Điều kiện môi trường (nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp) được duy trì ổn định.

• Hệ thống đáp ứng yêu cầu công nghệ và quy trình vận hành của nhà máy.

Hoàn thành PQ đồng nghĩa hệ thống HVAC đủ điều kiện nghiệm thu và là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp đạt chứng nhận GMP, ISO 14644, WHO, hoặc các tiêu chuẩn công nghiệp liên quan.

5. Những lỗi thường gặp khi thi công HVAC không đúng tiêu chuẩn

Trong quá trình triển khai hệ thống HVAC cho phòng sạch, nhiều dự án gặp phải các lỗi kỹ thuật nghiêm trọng do thi công không đúng quy trình hoặc thiếu kiểm soát chất lượng. Một số lỗi phổ biến bao gồm:

• Ống gió bị rò khí, khiến áp suất phòng không đạt yêu cầu và tạo điều kiện để bụi xâm nhập vào khu vực sạch.

• Lắp đặt lọc HEPA không kín, gây hiện tượng rò rỉ và dẫn đến nhiễm chéo, khiến phòng sạch không thể đạt chứng nhận GMP hoặc ISO 14644.

• Xuất hiện đọng sương trên trần và thiết bị, thường do tính toán bảo ôn sai hoặc thi công lớp cách nhiệt không đúng kỹ thuật.

• Lưu lượng nước lạnh không đủ, khiến AHU/FCU không đạt công suất thiết kế, dẫn đến hệ thống không kiểm soát được nhiệt độ và độ ẩm.

• Đường ống HVAC xung đột với các hệ thống MEP khác (điện – nước – PCCC), khiến việc vận hành và bảo trì sau này gặp nhiều khó khăn.

• Hệ thống BMS ghi nhận và lưu trữ dữ liệu không chính xác, dẫn đến không đáp ứng yêu cầu audit của GMP/ISO, đặc biệt trong các dự án dược phẩm – bán dẫn.

Những lỗi này có thể khiến doanh nghiệp phải sửa chữa tốn kém hoặc thậm chí thi công lại từ đầu. Do đó, việc lựa chọn một đơn vị thiết kế – thi công HVAC có năng lực, kinh nghiệm và quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp tránh được đến 90% rủi ro trong quá trình triển khai.

Như vậy, tuân thủ tiêu chuẩn thi công HVAC là yếu tố quyết định để một công trình đạt yêu cầu về độ sạch, an toàn, chất lượng sản xuất và khả năng vận hành lâu dài. Để đảm bảo hệ thống HVAC đạt chuẩn ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể tham khảo các đơn vị thi công phòng sạch HVAC uy tín tại INTECH Group.

INTECH là tổng thầu phòng sạch – HVAC hàng đầu Việt Nam, cung cấp dịch vụ trọn gói từ tư vấn – thiết kế – thi công – vận hành – bảo trì – kiểm định. Với hơn 500+ dự án thành công, INTECH đã triển khai nhiều công trình HVAC phòng sạch quy mô lớn trong các lĩnh vực dược phẩm, bán dẫn, điện tử, thực phẩm chức năng và trung tâm R&D.

Đồng thời doanh nghiệp cũng có thể tham khảo và lựa chọn các loại thiết bị phòng sạch, thiết bị HVAC, phụ kiện ống gió của INTECH thông qua website chính thức: Air-Cleantech.vn , Hotline: 0976 404 895 để đảm bảo công trình đồng bộ, vận hành ổn định, đạt chuẩn quốc tế và tối ưu chi phí đầu tư.